مفردات فبظلم : پس بواسطه ظلمى هادوا : يهوديان ( هادوا در اينجا منظور منسوبين به يهود است و نه توصيف آنها ) حرّمنا : حرام كرديم طيّبات : چيزهاى پاكيزه بصدّهم : به واسطه جلوگيرى و بازداشتن عن سبيل الله : از راه خدا كثيراً : زياد - فراوان برداشت‌ها 1 - يكى از ويژگىهاى زشت و شيطانى يهود ، به ويژه دانشمندان آنها اين بود كه نه تنها خود در راه هدايت و مستقيم حركت نمىكردند بلكه تلاش مىنمودند مانع هدايت و حضور ديگران در صراط مستقيم شوند و مانند راهزنان با الهام از شيطان « 1 » تلاش مىكنند با بستن مسير هدايت و راه خدا مردم را به سوى خود و اهداف خويش سوق دهند . 2 - گناه عوام و بسيارى از كسانى كه اسير حيله‌ها و راه‌زنىهاى يهود شده‌اند ( علاوه بر خود آنها ) به گردن يهوديانى است كه با بستن راههاى هدايت و سعادت موجب انحطاط و سقوط آنان شده‌اند و لذا عذاب و مجازات اينها به مراتب سخت‌تر و سنگين‌تر از عذاب كسانى است كه فقط خود به انحراف رفته‌اند .

--> ( 1 ) . اعراف ، 16 ؛ نمل ، 24 ؛ زخرف ، 62 ؛ مائده ، 91 .